De Nieuwe Band kiest voor Sonett en Bioclean en stopt met Ecover - het hele verhaal

22-10-2014 12:30

kiezen voor Sonett en Bioclean

Al ruim 30 jaar kiezen we als coöperatieve groothandel voor producten die goed zijn voor mens en natuur. Daarom werken we met producten uit de biologische landbouw en hanteren bij de keuzes die we maken zelf ontwikkelde sociaal-ecologische criteria. Hierbij staan we regelmatig voor uitdagende keuzes.

Zo hebben we onlangs besloten te stoppen met het verkopen van de producten van het merk Ecover. We kiezen eenduidig voor merken die beter bij onze uitgangspunten passen zoals Sonett en Bioclean. Met deze mooie merken bieden we iedereen een volledig assortiment schoonmaakartikelen die volop rekening houden met de natuur en het milieu.

Gezien de complexiteit van de materie vroeg deze keuze om zorgvuldig onderzoek. We zijn hier een paar maanden mee bezig geweest en we leggen je onze keuze graag uit.

waarom geen ecover

Ecover en synthetische biologie

Doorslaggevend bij onze keuze om alleen nog met Sonett en Bioclean samen te werken, zijn de vergevorderde plannen van Ecover om gebruik te gaan maken van een algenolie die gemaakt is via synthetische biologie (syn bio). Door internationale milieugroeperingen wordt syn bio ook wel “extreme genetische manipulatie” genoemd. Deze algenolie moet een goedkoper alternatief zijn voor palmpit- en kokosolie en zou volgens Ecover duurzamer zijn.

De productiemethode is volgens een grote groep milieuorganisaties (*1) echter verre van natuurlijk en vormt een bedreiging voor de biodiversiteit op aarde. Bovendien wordt Braziliaanse niet-biologische monocultuur rietsuiker gebruikt als “gastheer” voor de algen. Tot slot stellen de milieuorganisaties dat dit niet tot verdere ontbossing van de regenwouden in de Amazone leidt.

De genoemde milieuorganisaties hebben Ecover daarom opgeroepen hiermee te stoppen. Nadat gesprekken met Ecover op niets uitliepen hebben ze deze zomer een online petitie opgezet waar in korte tijd tienduizenden consumenten hun handtekening onder hebben gezet. Ecover heeft daarop het gebruik van deze algenolie tot het voorjaar van 2015 uitgesteld.

Het siert Ecover dat ze de introductie uitgesteld heeft. Volgens de milieuorganisaties lijkt deze stap echter eerder ingegeven te zijn om een publiciteitsoffensief in te zetten om de synthetische biologie geaccepteerd te krijgen, dan dat Ecover af wil zien van het gebruik van deze technologie. Op een bijeenkomst van syn bio-bedrijven (waaronder Ecover’s leverancier Solazyme) in mei 2014, werd onder andere besproken hoe syn bio door consumenten geaccepteerd kan worden. De huidige benaming zou moeten veranderen omdat synthetische biologie nare associaties oproept. Een aantal alternatieve namen kwamen naar voren als “natuurlijk” en “verkregen door fermentatie” want deze namen suggereren dat het om een natuurlijk proces gaat.

Ecover heeft geen keurmerk

Merken als Sonett en Bioclean hebben Ecover ruimschoots ingehaald op het gebied van duurzaamheid en milieuvriendelijkheid. Zo is begin 2000 het Ecogarantie-keurmerk opgericht om de wildgroei aan claims van groene wasmiddelen (zoals het Europees Ecolabel van Klok) tegen te gaan en om controleerbare scherpe normen te kunnen hanteren. Zo goed als alle bekende pioniersmerken van natuurlijke was- en schoonmaakmiddelen (zoals Sonett, Bioclean en Sodasan) houden zich aan de normen van dit keurmerk (*2). Ecover was in eerste instantie ook betrokken bij het opstellen van deze normen, maar haakte af omdat ze zich niet konden vinden in de verdergaande eisen m.b.t. het gebruik van natuurlijke ingrediënten en -productietechnieken.

Ecover bevat deels petrochemische grondstoffen

Producten van Ecover bevatten voor een deel synthetische parfums en petrochemische wasactieve stoffen zoals natriumlaurylethersulfaat en 2-bromo-2-nitropropane-1,3-diol (*3). Daarnaast blijft de vraag hoe natuurlijk het productieproces is van de enzymen die Ecover gebruikt. Ook hebben enzymen als nadeel dat deze als rest achterblijven in kleding en schadelijk kunnen zijn voor de huid. Door mogelijke aantasting van het huidvet en huideiwit kunnen allergische reacties ontstaan.

Ecover maakt principieel geen gebruik van biologische grondstoffen

Ecover suggereert met de term “bio-tensiden” dat ze biologische grondstoffen gebruiken, maar dat is helaas niet het geval. Ecover stelt dat het ethisch niet verantwoord is om biologische grondstoffen te gebruiken, omdat voedselvoorziening voor zeep gaat. Dat klinkt nobel, maar wij zien niet in wat deze niet-biologische monocultuur aan rietsuiker (die nodig is om de algenolie te produceren) met duurzaamheid te maken heeft. Ook met voedselsoevereiniteit, waarbij boeren weer zeggenschap krijgen over het land dat ze bewerken, heeft het niets te maken. De suikerplantages zijn namelijk in handen van grote multinationals zoals Cargill.

De producenten Sonett en Almawin (Bioclean) kiezen ervoor om niet alleen schoonmaakmiddelen te maken die tijdens het gebruik ervan het milieu zo min mogelijk aantasten. Maar waarbij ook de teelt van de grotendeels biologische grondstoffen, een bijdrage levert aan het behoud en het herstel van een vruchtbare aarde.

"Maar Ecover is goedkoper en ruikt lekkerder"

Als eerste over de prijs. Het klopt inderdaad dat de producten van Sonett in aanschaf meestal duurder zijn dan Ecover. Dat is een gevolg van de keuze voor de herkomst van de ingrediënten: kwaliteit heeft zijn prijs. Gelukkig zijn veel producten van Sonett in het gebruik juist goedkoper omdat je er veel minder van nodig hebt. Het Duitse consumententijdschrift Öko Test liet bijvoorbeeld in maart al zien dat voor wasmiddel “color”, de prijs in gebruik per wasbeurt gelijk is. En van de Sonett allesreiniger hoef je maar 5-10ml per 10 liter water te gebruiken, waar op de gebruiksaanwijzing van Ecover staat dat je van hun product 30-60 ml op 5 liter water dient te gebruiken. In gebruik is Sonett allesreiniger daarmee per reinigingsbeurt maar liefst zeven keer goedkoper dan Ecover.

En dan de geur. Sonett gebruikt alleen geuren van natuurlijke ingrediënten terwijl Ecover voor een deel synthetische parfums gebruikt die veel sterker zijn. De producten van Sonett ruiken daardoor minder sterk en anders, en dat is wennen. Je kunt het vergelijken met voor het eerst biologisch fruitbeleg zonder suiker proeven als je altijd niet-biologische jam gewend bent. Omdat je smaakpapillen de zoete suikersmaak met eventueel ook kunstmatige aroma’s gewend zijn, is het even omschakelen.

Oprechte keuzes – een uitdaging die we steeds blijven aangaan

We realiseren ons dat Ecover in Nederland als pionier een enorme naam heeft opgebouwd en de grootste omzet in het schoonmaaksegment heeft. Ook bij ons. Toch zitten er voor ons ondertussen zoveel vraagtekens en bedenkingen aan de ingrediënten van Ecover en aan de herkomst ervan, dat we hebben besloten om te stoppen met de verkoop. En om juist volledig te kiezen voor die merken die op geen enkele manier gebruik maken van op z’n minst bedenkelijke technologieën en ingrediënten. Daarmee maken we een keuze voor producenten waarbij we op alle manieren merken dat ze actief kiezen voor het gebruik van biologische grondstoffen en voor duurzaamheid.

Dat we door onze keuze in eerste instantie omzet verliezen, is voor ons een uitdaging die we graag aangaan. In het midden van de jaren tachtig namen we een soortgelijk besluit door samen met een handjevol natuurvoedingswinkels als eerste biologische groothandel ook echt voor 100% te kiezen voor producten van biologische landbouw. In die tijd waren er nog heel veel goedverkopende, niet-biologische producten in de natuurvoedingswinkels. Onze insteek daarbij was (en is nog steeds) dat we biologische landbouw alleen een faire kans konden geven als we ook echt volledig voor biologisch en voor een goede kwaliteit zouden kiezen. Stap voor stap. Naar een betere kwaliteit, naar faire verhoudingen en naar een solidaire economie. Soms met kleine stappen, soms met een pas op de plaats als het economisch tegenzit en soms met hele grote stappen. En altijd samen met jullie!

''Noten:
(*1)
Opgesteld door: ETC Group, Friends of the Earth, Organic Consumers Association, Fair World Project, Alliance for Humane Biotechnology, Food and Water Watch, Institute for Agriculture and Trade Policy, Corporate Europe Observatory, GMWatch, Center for Food Safety, The Nature Institute, Ghent NY, Food & Water Europe

(*2)
Zie tabel (pdf-bestand, 122 kB) met de belangrijkste normen en verschillen tussen de keurmerken Ecogarantie, Ecocert en EU Eco Label. Deze tabel hebben we dankbaar overgenomen uit het september-nummer Bio Actief van Bioforum Vlaanderen. In de Biogarantie-normen voor natuurvoedingswinkels in België die zich willen laten certificeren (zoals in Nederland de Eko-certificering) wordt vermeld dat alleen die was- en schoonmaakproducten verkocht mogen worden met twee specifieke labels, namelijk Ecogarantie en Ecocert. Het artikel merkt op dat “zelfs merken die van oudsher een zeer ecologisch imago hebben, niet altijd een label gebruiken.” “De keuze om alleen Ecogarantie en Ecocert gelabelde producten toe te laten zorgt voor een beperkter aanbod in de Biogarantie-winkels. Dit omdat in België deze gecertificeerde producten (nog) beperkt verkrijgbaar zijn”. Biogarantie spreekt dan ook uit dat “wanneer winkeliers duidelijk kiezen voor deze labels, ze fabrikanten stimuleren om zich te laten certificeren.” Want “zonder label is er geen garantie voor de consument”. Op dit moment is het nog niet zover dat daarmee producten zonder de genoemde keurmerken uit de winkels verdwenen zijn.

(*3) Enkele begrippen.
Petrochemie – bereiding van chemische producten uit aardgas aardolie of steenkool. De tak van scheikunde die zich met de vervaardiging van basisgrondstoffen uit aardolie bezighoudt.
2-bromo-2nitropropane-1,3-diol – ook wel bronopol genoemd. Deze stof zit in alle afwasmiddelen van Ecover en is zeer giftig voor waterorgamismen. Verder is bronopol irriterend voor de ogen, de huid en de luchtwegen. Herhaald of langdurig contact ermee kan de huid gevoelig maken.
Enzymen – natuurlijke enzymen zijn niet nadelig voor het milieu. Wel zijn sommige mensen gevoelig voor enzymen en ontwikkelen daardoor huidaandoeningen. Om aan een grote hoeveelheden enzymen te komen, wordt er vaak gebruik gemaakt van gentechnologie.
Gentechniek – Bij genetische modificatie krijgt een plant of dier eigenschappen van andere organismes in plaats van de aangeboren soorteigenschappen. Gemanipuleerde organismen zijn moeilijk in te dammen, terwijl ze een ecologisch gevaar kunnen vormen en de langetermijneffecten onbekend zijn.
Wasactieve stoffen – ook wel oppervlakte-actieve stoffen of tensiden (afkomstig uit het Engels) genoemd. Zij worden gebruikt in vrijwel alle was- en reinigingsmiddelen. Ze zorgen er voor dat het te reinigen materiaal/oppervlak volledig vochtig wordt. Ze verwijderen het vuil en houden het losgemaakte vuil in oplossing."

Foto wasgoed: Ingrid van Willenswaard